ÜSLUBUN KİMLİĞİNDİR!

Ortak yaşam alanında, hak ve hürriyet konusu uzun yıllardır tartışılan bir konudur, kimin hakkı nereye kadar konusunda farklı düşünceler vardır.

Türkiye dâhil pek çok ülkede Anayasa yazılıdır, İngiltere’de ise yazılı değildir, burada yüzlerce yıllık gelenek, yasalar, belgeler geçerlidir ve karmaşıklık oluşturmaz. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da içerir. Yani kısaca, temel hak ve hürriyetler, ödev ve sorumluluklarla at başı gider. Sınırsız özgürlük olmayacağı gibi hak ve hürriyetler özlerine dokunmadan yine kanunlarla sınırlanabilir. Özgürlük olmadan, kültürde ve düşünce yapısında gelişme olmayacağı bir gerçektir. Aynı zamanda ödev ve sorumluluklar sosyal ilişki kurmada da çok önemli bir faktördür. Bu görev ve sorumluluklar çok iyi analiz edilerek gereği yapılmalıdır.

Öncelikli olarak sevgi, saygı ve duygudaşlığa dayanan bir uygulama esas alınmalıdır. Yani sınırlama mutlaka olmalıdır. “Başkasının özgürlüğünün başladığı yerde benim özgürlüğüm biter” anlayışı ahlaki bir duruştur. Özgürlük başkalarına zarar verme sınırına kadardır. Sınırı aşması halinde otorite mutlaka müdahil olmalıdır. Bu müdahil olma hali de istismar edilerek baskı aracı olarak kullanılmamalı, düzen kurulma olarak algılanmalı ve tabii ki müdahale, istismar edilmeden ve insani yapılmalıdır.  Herkesin istediği her şeyi yaptığı bir toplumu bir an gözünüzün önüne getiriniz. Tam bir kargaşa ve mutsuzluk olur.  Anayasada yazılı olmayan durumlarda görgü kuralları devreye girmelidir.

Otorite, muallâkta kalan, çözülemeyen sorun bırakmamalıdır. Sorunlar çözümlenmek içindir, ortada kalmamalıdır. ‘’En kötü karar kararsızlıktan evladır’’ sözünden hareketle, otorite, sorunu çözme azmini göstermelidir. Herkesin birbirine saygı duyduğu yerlerde zaten otoritenin de işi kolaylaşır ve refah seviyesi de artar. O halde insanlar nasıl olmalıdır veya saygın ve refah seviyesi artarak mutlu toplum nasıl olunur? Cevabı; medeni kurallar bütününe uymak ve uydurmakla olur. Bu medeni kurallar özellikle ailede başlayarak okullarda idame ettirilmelidir. Bazıları şunlardır bence:

Birbirlerine sabahları Günaydın der, gülümsemesini, selam vermesini, hal hatır sormasını birbirinden esirgemez, sahtelikten kaçınır ve doğal olur,

Gürültü yapmaz, kalabalık yerlerde bağıra çağıra konuşmaz, küfür etmez,

Trafikte yol vermesini, uyanık olduğunu sanarak emniyet şeridini kullanmamasını bilir ve uygular,

Yerlere tükürmez, yerlere herhangi bir şey özellikle kullanılmış Maske atmaz,

Sırada sabırla bekler, akıllı olduğunu sanarak önlere kaynamaya çalışmaz,

Hayvanlara kötü davranmaz, eziyet etmez, çocuğuna oyuncak olarak canlı hayvan satın almaz,

Kurban kesmenin adabını bilir, keserken hayvana eziyet çektirmez,

Dükkânının önünde ‘’biraz su’ ’diye adeta ağlayan bitkilere su verir, her şeyi Belediyeden beklemez,

Karşılıklı konuşmalarda muhatabın fikrine katılmadığında ‘’hayır, öyle değil, yanlış söylüyorsun’ ’yerine ‘’ben aynı kanaatte değilim, ben katılamıyorum’ ’şeklinde nazik ifadeler kullanır ve her şeyi ben bilirim havasında olmaz, konuşmak kadar dinlemesini de bilir, Üslubunun kendi kimliği olduğunu unutmaz,

Tartışmalarda, kendi görüşünü açıklar ancak kabul ettirme için kabalaşmaz, gerilmez, sinirlenmez,

Yönetici olanlar daha sakin, kucaklayıcı, sevecen ve her davranışı ile örnek olurlar,

Dedikodu yapmaz, gazete, dergi ve kitap okur, hakkında söylenenleri dikkate alır,

Saygı ve sevgiyi davranış biçimi olarak kabul eder, büyüklere saygılı davranır, küçüklere örnek olur, kimlik sorgulaması asla yapmaz (din, etnik, mezhep, meslek vb. üzerinden),

Pandemi döneminin kurallarına uyar ve uyanları da küçümsemez,

Zor koşullarda olanlara başkalarına hissettirmeden yardım eder, sağ elin verdiğini sol el görmez,

Toplu taşıma aracına bindiğinde telefonla konuşmaz, çok gerekli ise hayat hikâyesini anlatmaz ve kısa konuşur,

Canım, hayatım, aşkım gibi duygu yüklü sözcükleri gündelik konuşmalarda diline pelesenk ederek(yerli yersiz tekrarlamak) değersizleştirmez…

Millet aç, bunlarla mı toplumun refah seviyesi artacak diyenler olabilir. Haklılar, tabii ki, sosyal adalet ve adil paylaşımın mutlak sağlanması gerekliliğinden hareketle bütün bunları hayal ederek yazdım. Çünkü bu davranışlar da medeniyetin mihenk taşlarındandır.

Sağlıcakla kalın, saygılarımla…

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum